Βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόκευτος…

Απόκριες στο Άργος (1936)-Αρχείο: Βασίλη Τουφεξιάδη
Απόκριες στο Άργος (1936)-Αρχείο: Βασίλη Τουφεξιάδη

Η ελληνική  αποκριά  έχει  τις  ρίζες  της  στην  αρχαία  Ελλάδα. Σημαίνει  ‘αποχή  από  το  κρέας΄  και  συνδέεται  με  τη  λατρεία  του  Διονύσου,θεού  του  κρασιού,της  γονιμότητας, του  παιχνιδιού,των  εορτασμών  και  γενικότερα  της  ευθυμίας. Μπορεί  λοιπόν  σαν  έθιμο  και  σαν  εκδήλωση  να  είναι  ειδωλολατρικό ,ωστόσο, διατηρείται  σαν  θεσμός  και  στις  χριστιανικές  χώρες  με  σκοπό  την  αναβίωση  και  την  διάσωση  των  τοπικών  παραδόσεων  και  την  διατήρηση  της  φυσιογνωμίας  και  της  ταυτότητας  του  κάθε  τόπου.
Όταν  λέμε  ‘ανοίγει  το  Τριώδιο‘  εννοούμε  ότι τότε  αρχίζουν  οι  απόκριες. Αυτό  γίνεται  κάθε  χρόνο  όταν  το  ημερολόγιο  γράφει  ‘του  Τελώνου  και  του  Φαρισαίου’, για  ν’ αποκαλυφθεί- σύμφωνα  με  μια  εκδοχή- η  υποκρισία  του  ανθρώπου  καθ’ όλη  την  διάρκεια  του  καρναβαλιού  σε  όλο  της  το  μεγαλείο. Μάλιστα  όπως  αναφέρει  χαρακτηριστικά  ο  Νίκος  Καζαντζάκης ‘ο  άνθρωπος  έχει  πολλά  προσωπεία  αλλά  ένα  πρόσωπο.

Οι  απόκριες  λοιπόν  γιορτάζονται  παντού  στην  Ελλάδα  με  ομαδικές  μασκαράτες, χορούς, γλέντια, σάτιρα  και  διάφορα  ιδιαίτερα  έθιμα  σε  κάθε  μέρος.

Η  Καρυά  είχε  τα  δικά  της  ξεχωριστά  έθιμα  κατά  την  περίοδο  του  Τριωδίου.

Μεταμφιεσμένα παιδιά  φορώντας  μάσκες  γύριζαν  όλο  το  χωριό  λέγοντας  αστεία, χορεύοντας, πειράζοντας  και  τρομάζοντας  τους  συγχωριανούς  τους. Μπορεί  να υπήρχε  φτώχεια  και  να  απουσίαζαν  οι  σημερινές  μεταμφιέσεις, δεν  έλειπε  όμως  η  καλή  διάθεση. Επιπλέον, γνώρισμα  της  αποκριάς  ήταν  και  οι  φωτιές  που  άναβαν  στην  πλατεία  του  χωριού, οι  οποίες  είχαν  καθαρτήριο  και  μεταβατικό  χαρακτήρα, καθώς  υποδήλωναν  το  πέρασμα  από  τον  χειμώνα  στην  άνοιξη. Κατά  την  τρίτη  εβδομάδα, γνωστή  ως  εβδομάδα  της  Τυροφάγου, οι  καρυώτισες  παρασκεύαζαν – και  παρασκευάζουν –  χειροποίητα  μακαρόνια,τις  γνωστές  σε  όλους  μας  γκόγκες. Μεγάλη  χαρά  των  παιδιών  βέβαια  αποτελούσε η  κατασκευή  και  το  πέταγμα  του  χαρταετού  την  Καθαρά  Δευτέρα.Τους  χαρταετούς  τους  κατασκεύαζαν  τα  παιδιά  με  μεγάλο  μεράκι, χρησιμοποιώντας  καλάμια  που  έβρισκαν  στα  ρέματα  και  χαρτί.Κάποιες φορές  χρησιμοποιούσαν  ακόμα  και  εφημερίδες. Ήθελαν  μαστοριά  στο  ζύγισμα, μιας  και  αν  δεν  τα  κατάφερναν, χαρταετό  ψηλά  δεν  έβλεπαν. Με  τον  χαρταετό  πέταγαν  μακριά  κάθε  έγνοια  του  χειμώνα  και  καλωσόριζαν  τον  ερχομό  της  άνοιξης.

Εδώ  και  πολλά  χρόνια  ο  σύλλογος  του  χωριού  διοργανώνει αποκριάτικο  χορό. Πρόκειται  για  μια  ευκαιρία  να  συναντηθούν, να  γλεντήσουν, να  διασκεδάσουν, να  μεταμφιεστούν  και  να  γίνουν  πάλι  παιδιά  οι  Καρυώτες  και  οι  φίλοι  της  Καρυάς, ενόψει  της  Σαρακοστής, μιας  περιόδου αναμονής, κάθαρσης  και  περισυλλογής. Άλλωστε όπως έλεγε και ο Δημόκριτος ‘ζωή χωρίς γιορτές είναι δρόμος μακρύς χωρίς πανδοχείο να ξαποστάσει κάποιος’..

Φωτογραφία: Απόκριες στο Άργος (1930)