Πρακτική ιατρική στην Καρυά

Στο πρώτο μισό του περασμένου αιώνα και μέχρι το τέλος του Γερμανοιταλικού πολέμου, η Καρυά ήταν μια κλειστή κοινωνία απομονωμένη και αποκομμένη από τα αστικά κέντρα της περιοχής. Τέσσερες ώρες με τα πόδια ήθελες για να πας Άργος. Κι αν τύχαινε να αρρωστήσεις, τι να κάνεις; Οι γιατροί μετρημένοι στα δάχτυλα κι αυτοί στην πόλη. Τον άρρωστο μόνο με το μουλάρι μπορούσες να τον πας για γιατρό στο Άργος, την Τρίπολη ή στο Μπέλεσι και με το μουλάρι τον ξανάφερνες πίσω. Αν δεν μπορούσες να τον μεταφέρεις ούτε με το μουλάρι, τότε καλούσες γιατρό στο σπίτι κι αυτός ερχόταν καβάλα στη φοράδα του από την πόλη.

Οι γιατροί της εποχής εκείνης ήταν σπουδαίοι, αλλά δύσκολα μπορούσες να τους επισκεφθείς και οι άνθρωποι γιατροπορεύο-νταν μόνοι τους με πρακτικά φάρμακα και γιατροσόφια Με ό,τι είχαν μάθει από τους γονείς τους και αυτοί από τους δικούς τους. Με αυτά που πέρασαν από γενιά σε γενιά και έφτασαν αναλλοίωτα μέχρι τις δικές μας ημέρες. Με γνώσεις που έχουν τις ρίζες τους στο πολύ μακρινό πολιτιστικό παρελθόν των Ελλήνων, στην Ιπποκρατική ιατρική, τις συνταγές του Γαληνού, τις γνώσεις του Διοσκουρίδη, του Παύλου του Αιγινήτη κ.ά. αρχαίων γιατρών .Οι γνώσεις αυτές έφτασαν αρκετά παραποιημένες στις μέρες μας και συμπληρωμένες με ξόρκια και προσευχές, μιας και ο Τουρκικός ζυγός και η απομόνωση δεν επέτρεψαν στον τόπο να παρακολουθήσει την εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης. Πρακτικά ήταν τα μέσα θεραπείας και στηρίζονταν κυρίως στα βότανα, όπως το τσάι βουνού, χαμομήλι, φασκόμηλο .φλαμούρι, φύλα ευκαλύπτου, σινάπι, σκόρδο, ελατόψα ξύδι, μέλι, λάδι, πετρέλαιο, κατράμι, οινόπνευμα, κρασί, μαστίχα, καφές, κά.

Σταχυολόγησα κάποια πρακτικά θεραπευτικά σχήματα, για τα συνηθέστερα και καθημερινά προβλήματα υγείας όπως ο πυρετός, ο πονοκέφαλος, το κρύωμα, ο πονόλαιμος, ο πόνος στο αυτί, στο δόντι ,στη μέση, η απολύμανση στις πληγές, το δάγκωμα από φίδι, ο πόνος στα νεφρά κ ά για να θυμηθούν οι παλαιότεροι Καρυώτες και να μάθουν οι νεότεροι για τα δύσκολα χρόνια των γονιών και των παππούδων τους.
Αν κάποιος είχε πυρετό, του έβαλαν πανάδες στο μέτωπο δηλ. ένα πανί βρεγμένο με ξυδόνερο και το άλλαζαν κάθε φορά που στέγνωνε μέχρι να πέσει.,η ζέστη όπως έλεγαν. Σε πονοκέφαλο έδεναν σφιχτά το κεφάλι με μια λουρίδα ύφασμα και έδιναν στον άρρωστο δυνατό καφέ. Σε παιδιά που δεν σταματούσε, φώναζαν και τον παπά να το σταυρώσει και να του διαβάσει καμιά ευχή.

Στο κρύωμα έκαναν βεντούζες, κούφιες ή κοφτές, έπιναν ζεστά (τσάγια, χαμό-μηλα, φασκόμηλα κα.) και έκαναν δυνατές εντριβές με τσίπουρο ή οινόπνευμα. Για τον ίδιο λόγο ζέσταιναν κρασί με καυτερές πιπεριές και το έπιναν καυτό με μέλι (πό-ντζι). Αξιόλογο τονωτικό ήταν οι τριφτάδες και οι χυ-λοπίτες , που τις ρουφούσαν ζεστές με ένα ποτήρι κόκκινο κρασί.( Τριφτάδες και χυλός, ώσπου να σηκωθείς ορθός, λέει μια παροιμία ) Απαραίτητα ήταν τα βαριά σκεπάσματα, το τύλιγμα του λαιμού και η πολλή φωτιά.

Όταν πρήζονταν και πονούσαν οι αμυγδαλές έκαναν γαργάρες με αλατόνερο, έπιναν ζεστό χαμομήλι, και έβαλαν μέλι στο στόμα. Αν είχαν πρηστεί πολύ , τις ζουλούσαν με ένα κουτάλι για να σπάσουν και να φύγει το πύον.
Σε πόνους στο αυτί το γυναικείο γάλα ήταν το καλύτερο φάρμακο. Έσταζαν 5-6 σταγόνες ζεστό-ζεστό γάλα κατ* ευθείαν με άρ-μεγμα από το μαστό.
Για τον πονόδοντο έδεναν το χαλασμένο δόντι με σκοινί και το τραβούσαν με δύναμη να το βγάλουν. Τα ίδιο έκαναν και στα μικρά παιδιά όταν έβγαιναν τα δο-ντάκια τους Μερικοί θαρραλέοι έπιαναν το χαλασμένο τους δόντι μόνοι τους με τα δάχτυλα, το τραβούσαν με δύναμη και το έβγαλαν. Στη συνέχεια έπλεναν το στόμα τους με αλατόνερο, έπιναν τσίπουρο και μετά μασούσαν γαρίφαλο σαν παυσίπονο.

ΔΗΜ. Κ. ΚΑΡΑΜΟΥΝΤΖΟΣ